Klever (PVV): Uganda gastvrij land

Inleiding

Minister Klever (van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, PVV) lanceerde afgelopen week het plan om in Nederland uitgeprocedeerde asielzoekers over te brengen naar Uganda. Het gaat dan om asielzoekers uit Uganda zelf maar ook uit naburige landen in Afrika.
In een interview met de NOS verklaarde onze minister: “Nou, met Uganda hebben we een goede relatie. En het is ook een gastvrij land, ze vangen 1,7 miljoen vluchtelingen op. Dus het is het zeker waard om het uit te zoeken. Maar de bal ligt hier echt bij mijn collega mevrouw Faber van Asiel en Migratie.”
https://nos.nl/video/2541008-kabinet-wil-afgewezen-asielzoekers-naar-uganda-sturen

Kan dit?

Er wordt in meer landen in Europa gedacht over het inrichten van “hubs” op diverse plekken in de wereld om vluchtelingen naar toe te sturen. Voorlopig is daarbij het grootste tegenargument dat het internationale vreemdelingenrecht wel toestaat om een uitgeprocedeerde asielzoeker terug te zenden naar het eigen land, maar niet zomaar naar een willekeurig ander land.
Verder zal er natuurlijk eerst met Uganda onderhandeld moeten worden over het inrichten van zo’n hub. Dat gaat geld kosten en/of concessies om legale migratie naar Europa gemakkelijker te maken.

Willen we dit?

Het antwoord op deze vraag zal deels afhangen van jouw politieke en humanitaire ideeën. De eerste reactie van Wilders op “X” was juichend (“geweldig”). Ook NSC was “in principe positief”.
Maar voor een deel zal het antwoord ook afhangen van de vraag of Uganda nu net het land is waar we mensen naar toe zouden willen sturen.

Hoe gastvrij is Uganda?

Minister Klever voert aan dat Uganda al 1,7 miljoen vluchtelingen opvangt en dus een “gastvrij land” is waarmee Nederland bovendien een “goede relatie heeft”.
Zij vergeet daarbij wel te vermelden dat de relatie met Nederland in 2023 ernstig is bekoeld toen in Uganda de wetten tegen homoseksualiteit werden aangescherpt. En al veel eerder, in 2011, eiste de PVV dat Uganda keihard zou worden aangepakt nadat daar een voorvechter van homorechten was vermoord.
https://www.pvv.nl/nieuws/64-louis-bontes/3905-pvv-oeganda-keihard-aanpakken-na-moord-op-homo-activist.html

Reisadvies Uganda van het Ministerie van Buitenlandse Zaken

Onder het kopje “Wetten en gebruiken” in Uganda schrijft het Ministerie van Buitenlandse Zaken:
Bent u een lhbtiq+ persoon? En wilt u naar Uganda reizen? U kunt daar te maken krijgen met strenge straffen, en zelfs de doodstraf. Het is ook strafbaar om lhbtiq+-rechten te verdedigen en ervoor op te komen. Dit geldt ook voor buitenlanders.

Dat klinkt ons niet helemaal gastvrij in de oren. Hoe zit het met de anti-homowetten in Afrika?

Anti homo-wetten in Afrika

In 33 van de 55 landen in Afrika is homoseksualiteit een misdrijf waar gevangenisstraf op staat. (zie voor een overzicht: https://issafrica.org/iss-today/anti-gay-laws-africas-human-rights-regression)

In de meeste landen variëren de straffen tussen 1 jaar en levenslang. Maar soms, bijvoorbeeld in Uganda, kan ook de doodstraf worden opgelegd.
Op de website van het Ugandese Parlement is de betreffende wet te vinden (https://www.parliament.go.ug/acts/acts-2023).
We moeten hier een beetje oppassen met wat we schrijven. Zouden wij hier bijvoorbeeld zeggen dat het vrij normaal is dat homo’s seks hebben, dan plegen wij het misdrijf van bevorderen van homoseksualiteit door “normalisatie”, waarop een gevangenisstraf van 20 jaar staat. Wij houden dus maar even ons mond.
Zou je als homo, eenmalig, seks hebben dan staat daar levenslang op. Zou je dat na veroordeling voor dit misdrijf nog een keer doen, dan kom je in aanmerking voor de doodstraf.

De vraag is een beetje waarom onze PVV-minister Uganda als een gastvrij land beschouwt waar Nederland met een gerust hart asielzoekers naar toe kan sturen. Zeker als je je bedenkt dat er nogal wat asielzoekers uit Afrika naar Europa willen komen juist omdat zij in hun eigen land vervolgd worden omdat ze homo zijn.

PVV en homorechten, een wat moeizame relatie

In het verleden heeft de PVV vaak gesproken over homorechten. Maar dat was dan vrijwel altijd als er een verband was met moslims en/of met (intrekken van) ontwikkelingshulp.
Ging het over straatschoffies met een moslim achtergrond die een Nederlandse homo lastig vielen of ging het over scholen op islamitische grondslag, dan sprak de PVV zich altijd duidelijk uit: je blijft met je fikken af van onze homo’s!
In het hierboven al genoemde voorbeeld werden homorechten door de PVV gekoppeld aan de eis om de ontwikkelingshulp aan Uganda in te trekken.

Op andere momenten leek de liefde van de PVV voor homo’s wat bekoeld.
De PVV stemde tegen het voorstel om in artikel 1 van de Grondwet “seksuele gerichtheid” op te nemen als non-discriminatiegrond.
Het zogenaamde Regenboogakkoord van het COC wordt traditiegetrouw niet ondertekend door PVV, ChristenUnie, SGP, Denk en FVD.
Het zal geen toeval zijn dat de PVV zich hier in het gezelschap bevindt van christelijke partijen. De PVV spreekt vaak over de “joods-christelijke” basis waarop Nederland zou zijn gebouwd. En dat zijn nu net de religieuze stromingen die grote moeite hebben met homorechten. Om diezelfde reden is ook de aanwezigheid van Denk in dit groepje geen verrassing. Het heeft wel iets humoristisch dat Denk en PVV het zo roerend eens zijn over dit soort zaken, maar dat terzijde.
Ook Uganda zelf, een in ruime meerderheid christelijk land, baseert de vervolging van homo’s op de aloude christelijke principes.
De PVV komt met het Uganda-plan voor een keus te staan. Is een land waar homo’s vervolgd worden een gastvrij land? Of misschien toch niet?

En onze premier Schoof?

Over het uitzetten van vreemdelingen naar “hubs” zei onze premier, in het algemeen sprekend, dat dit een voorbeeld is van “innovatieve oplossingen”.
Het Uganda-plan werd door Schoof omschreven als een “serieus plan”. Wel moest er nog goed gekeken worden naar de haken en ogen van dat plan.
Het uitzetten van homoseksuele asielzoekers naar een land waar zij vervolgd gaan worden, tot levenslang en doodstraf aan toe, in welke categorie zal het kabinet dit plaatsen? Haken en ogen? Of innovatieve oplossingen?
( zie interview Schoof met RTL: https://www.youtube.com/watch?v=cmkfjUC4Y3s )