Digitaal ondertekenen? Pas op!

Waar gaat het om?

Steeds vaker wordt je gevraagd om op een Ipad, een mobiele telefoon of op een ander beeldscherm een handtekening te zetten. Bijvoorbeeld voor ontvangst van post of een pakje. Of omdat er een onderhoudsmonteur bij jou is langs gekomen waarbij je moet bevestigen dat hij of zij er inderdaad is geweest. De foto bij dit artikel laat zien hoe het eigenlijk zou moeten: je kunt lezen waarvoor je tekent. Maar vaak is het schermpje een stuk kleiner of moet je heen en weer scrollen om te kijken waarvoor je eigenlijk tekent. En het gebeurt zelfs met regelmaat dat je jouw handtekening in een soort leeg vak moet zetten waar helemaal geen tekst bij staat.
En heb je ergens een handtekening voor gezet dan ben je ergens mee akkoord gegaan. En daar zit je dan aan vast.

Een praktijkvoorbeeld

Een huiseigenaar had schade door een lekkage. Hij schakelde zijn woonhuisverzekering in. Die stuurde een expert om op zoek te gaan naar de oorzaak van de lekkage. De expert liet weten dat hij zodra hij op kantoor was een rapportje zou opstellen. Hij vroeg de huiseigenaar te tekenen voor het feit dat hij langs was geweest. En de huiseigenaar tekent daarvoor in het vak op de Ipad waar “handtekening” bij staat (en niets anders).
De volgende dag ontvangt de huiseigenaar het rapport. Met als bijlage een overeenkomst waarin de huiseigenaar afstand doet van al zijn rechten op een uitkering door de verzekering. Hij draagt die rechten over aan het bedrijf waar de expert voor werkt. Blijkbaar is de handtekening geknipt en onder een contract geplakt, want de huiseigenaar weet heel zeker dat hij dat contract nooit heeft gezien. Hij belt, nogal boos, met het bedrijf.

De reactie is in eerste instantie een beetje van “waar maakt u zich druk over, wij doen dit altijd, en er klaagt nooit iemand”. De huiseigenaar probeert uit te leggen dat knippen en plakken van een handtekening gewoon valsheid in geschrifte is, een misdrijf. Maar het bedrijf is niet erg onder de indruk. Ze laten een beetje in het midden wat er op de Ipad van de expert al dan niet te lezen zou zijn geweest. Maar ze zeggen wel dat de expert altijd voor het ondertekenen moet laten weten wat er wordt getekend.
De zaak liep uiteindelijk met een sisser af omdat de verzekeraar niets uitkeerde (en wel de expert betaalde). Er was dus geen schade en de huiseigenaar liet het er maar bij zitten.

Wat moet je doen om ellende te voorkomen?

Eigenlijk zouden wij het liefste adviseren om nooit digitaal, op een beeldscherm, een handtekening te zetten. Maar het is maar de vraag of je dat gaat lukken. Heb je een pakje besteld dan wil je het pakje ook hebben. en dan zal er toch getekend moeten worden. En het is lastig om te weigeren om te tekenen als het enkel gaat om de bevestiging dat er iemand, een monteur of zo, is langs geweest.

Wat je minimaal zou moeten doen is proberen te scrollen op het scherm waarop je gevraagd wordt te tekenen. Hopelijk zie je dan boven of onder het vak voor de handtekening een tekst staan (en vergeet je leesbril niet). Lees goed voordat je tekent.
Is er geen tekst te vinden, vraag dan of er op een vorig scherm misschien iets staat en zorg dat je dat vorige scherm te zien krijgt. Ook hier geldt weer: goed lezen.
En maak in alle gevallen een foto zodat je achteraf kunt aantonen wat je hebt getekend.

Voor bedrijven

Maak je systemen zo dat degene die tekent kan zien wat er wordt ondertekend.
Ben je van het nette soort, dan zul je begrijpen dat het gewoon een recht is van de consument om duidelijkheid te krijgen over wat er wordt afgesproken.
Ben je van het minder nette soort, bedenk je dan dat je er uiteindelijk niet veel aan hebt als er keer op keer discussie ontstaat ( met eventuele juridische procedures ) als niet duidelijk is waarvoor iemand heeft getekend. Dat kan erg duur voor je uitpakken.

Tot slot

In het praktijkvoorbeeld hierboven is niet helemaal duidelijk geworden of er boven de handtekening (na scrollen) misschien de tekst van het contract te zien was. Gezien de vage reactie van het bedrijf: hoogstwaarschijnlijk niet. In zo’n geval is knippen en plakken van een handtekening regelrechte valsheid in geschrifte, een serieus strafbaar feit. Doe daar dan aangifte van en protesteer ook bij het bedrijf.
In wat minder duidelijke gevallen, waarbij de tekst er wel was maar je die niet gezien hebt, is het niet altijd even duidelijk wat juridisch gesproken de afloop zal zijn. Protesteer in ieder geval gelijk bij het bedrijf zodra je merkt dar er iets mis is gegaan. Juridisch kunnen er nog wel kansen voor jou zijn als er sprake is van echte misleiding, bedrog of van “verschoonbare dwaling” ( je dacht op goede gronden dat je iets anders tekende, maar dan moet je dus wel je best hebben gedaan om te kijken wat je tekende).